Hanneke van de Velde

Voeding is de laatste jaren sterk veranderd. Van seizoensgebonden, lokale producten en basisvoedsel zoals graanpap, naar een wereldwijd aanbod en onbeperkte keuze. Ook bevat het hedendaagse voedsel veel meer bewerkte koolhydraten en suikers, wat heeft bijgedragen aan diverse gezondheidsproblemen. Op dit moment verschuift de focus langzaam weer richting onbewerkte voeding, eiwitten en gezonde vetten in plaats van granen en industrieel bewerkt eten. Ook lokaal verbouwde producten zijn in opkomst. Er ontstaat een groeiend bewustzijn over de invloed van voeding op ons welzijn. 

Eetgewoonten door de jaren heen

Het idee om eetgewoonten aan te passen om slanker of gezonder te worden, blijkt al sinds 1724 te bestaan. Toen werd al geschreven over het idee om bepaalde voedingsmiddelen uit het dieet weg te laten, al werd dit pas echt populair aan het begin van de twintigste eeuw. Nu is dit thema nog steeds actueel.

Voeding vroeger

In de negentiende en begin van de twintigste eeuw was men volledig afhankelijk van wat het land op dat moment bood, zoals aardappelen en seizoen groenten. De moestuin en de kippen, varkens en koeien op het erf, voorzagen in het dagelijkse eten. Typerend voor die tijd was dat alles van een dier of product volledig werd gebruikt. Niets werd verspild. Een voorbeeld hiervan is balkenbrij. Maar ook het recept in bijgaand kader gaat daar over: Kaapse wolken: Vanillevla werd gemaakt met onder andere eidooiers. Het overgebleven eiwit werd gebruikt om Kaapse wolken van te maken, die als decoratie dienden voor op de vla. Kant en klare vanillevla of custard bestond toen nog niet, vla werd zelf gemaakt met maïzena, eigeel en (vanille)suiker.

Voeding nu

Door de opkomst van industriële voeding en de stijgende welvaart werd fabrieksmatig geproduceerde voeding voor iedereen toegankelijk. Hieraan werden tal van ingrediënten toegevoegd om ze langer houdbaar en smaakvol te maken, zodat ze vaker werden gekocht. Wat er precies in zat en of het gezond was, was minder relevant.

Doordat voeding meer suikers en koolhydraten ging bevatten en de mens minder ging bewegen, ontstonden er allerlei welvaartsziekten.

Toekomst

Op dit moment is er een voorzichtige kentering te zien. Meer mensen kiezen bewust voor onbewerkte, plantaardige voeding, aangevuld met de mogelijkheden van het moderne en internationale voedselaanbod. Dit betekent minder suiker en kunstmatige toevoegingen, minder calorierijk voedsel en meer terug naar de basis.

Ook lokaal ontstaan er mooie initiatieven, zoals Zorgboerderij Slangenburg met haar groentetuin, Herenboeren ‘t Maatje, ‘De Goed Gevulde’ met de blije varkens en de biologisch dynamische boerderij van Gerjo Koskamp in Halle.

Kaapse wolken (4 pers.):

recept van vanillevla uit het schriftje van de moeder van fotografe Annie

5 dl. melk

2 eieren

4 lepels suiker

1 1/2 lepel maïzena

1/2 pakje vanille suiker

Splits de eieren in wit en geel,

klop het eiwit zeer stijf.

Meng de dooiers met de maïzena, suiker, vanille suiker en iets melk.

Breng de rest van de melk aan de kook.

Leg het stijfgeslagen eiwit in wolken op de kokende melk, sluit de pan. Laat er 2 minuten in liggen.

De melk ondertussen niet door laten koken.

Neem de vlokken als ze stijf en gaar zijn van de melk af.

Doe het maïzena mengsel in de pan met melk en kook een paar minuten zachtjes door.

Laat deze vanille vla koud worden.

Maak met de vla en eiwitvlokken een decoratief toetje.